Your browser does not support JavaScript!

Αρχική    Συκριτική μελέτη της έκφρασης των κινάσων RHO στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης  

Αποτελέσματα - Λεπτομέρειες

Προσθήκη στο καλάθι
[Προσθήκη στο καλάθι]
Κωδικός Πόρου 000374932
Τίτλος Συκριτική μελέτη της έκφρασης των κινάσων RHO στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης
Άλλος τίτλος Comparative study of the expression of RHO kinases in urinary bladder cancer
Συγγραφέας Βολάνης, Δημήτριος Ι
Σύμβουλος διατριβής Σπαντίδος, Δημήτριος
Μέλος κριτικής επιτροπής Σοφράς, Φραγκίσκος
Σαμώνης, Γεώργιος
Τσατσάνης, Χρήστος
Σουρβίνος, Γεώργιος
Ζαφειρόπουλος, Αλέξανδρος
Περίληψη Το καρκίνωμα της ουροδόχου κύστης αποτελεί το συχνότερο καρκίνο του ουροποιητικού συστήματος στον άνθρωπο. Στη Ευρώπη ετησίως, διαγιγνώσκονται περίπου 105.000 νέες περίπτωσεις, ενώ περίπου 20.000 άτομα πεθαίνουν από καρκίνο της ουροδόχου κύστης κάθε χρόνο. Η συντριπτική πλειοψηφία των κακοηθειών της ουροδόχου κύστης είναι επιθηλιακής προέλευσης με το ουροθηλιακό καρκίνωμα να αποτελεί το 90% των περιπτώσεων. Το 75-85% των πρωτοεμφανιζόμενων όγκων βρίσκονται περιορισμένοι στο βλεννογόνο ή διηθούν το χόριο. Οι υπόλοιποι εμφανίζονται εξ αρχής ως διηθητικοί και συχνά επεκτείνονται στο περικυστικό λίπος, σε παρακείμενα όργανα ή ακόμα και στο πυελικό τοίχωμα. Η φυσική ιστορία του ουροθηλιακού καρκινώματος χαρακτηρίζεται από δύο ξεχωριστές αλλά σχετιζόμενες διεργασίες: την υποτροπή και την εξέλιξη. Συγκεκριμένα, υπολογίζεται ότι πάνω από το 60% των επιφανειακών καρκινωμάτων θα υποτροπιάσει τουλάχιστον μία φορά, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό θα εξελιχθεί σε λιγότερο διαφοροποιημένο ή διηθητικό καρκίνωμα. Στη σύγχρονη κλινική πράξη οι σημαντικότεροι προγνωστικοί παράγοντες για την υποτροπή και εξέλιξη ενός όγκου είναι το στάδιο, ο ιστολογικός βαθμός κακοήθειας, το μέγεθος, η συχνότητα υποτροπών και η συνύπαρξη καρκινώματος in situ. Παρόλα αυτά, η πρόβλεψη τόσο της υποτροπής, όσο και της εξέλιξης ενός όγκου παραμένει ανεπαρκής. Ως εκ τούτου, η κατανόηση της φυσικής ιστορίας του ουροθηλιακού καρκινώματος αναμένεται από τη διευκρίνιση των μοριακών μηχανισμών που ελέγχουν τη γένεση και την εξέλιξή του. Οι κινάσες Rho αποτελούν μία σημαντική υποομάδα της υπεροικογένειας των πρωτεϊνών Ras που μεσολαβούν τη διεκπεραίωση ποικίλων λειτουργιών που σχετίζονται με τη καλή συντήρηση του κυττάρου (housekeeping). Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν ενδείξεις ότι οι κινάσες Rho διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην επαναδιοργάνωση της ακτίνης και των μικροσωληνίσκων που συμμετέχουν στο σχηματισμό του κυτταροσκελετού. Συνεπώς, οι κινάσες Rho ρυθμίζουν ποικίλες διεργασίες που σχετίζονται με στοιχεία του κυτταροσκελετού, όπως διαφοροποιήσεις στο σχήμα του κυττάρου, στην πολικότητά του, στην προσκόλλησή του, στην κινητικότητά του καθώς και αλληλεπιδράσεις που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των κυττάρων ή μεταξύ των κυττάρων και του υποστρώματος. Επιπλέον, οι κινάσες Rho φαίνεται να συμμετέχουν στη γονιδιακή έκφραση μέσω της ενεργοποίησης του ανταποκρινόμενου στο ορό παράγοντα (Serum Responce Factor, SRF), αλλά και στη ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου, της ανάπτυξης και της απόπτωσης. Τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί ότι συγκεκριμένα μέλη της οικογένειας των κινασών Rho έχουν επίδραση στην διαδικασία της καρκινογένεσης. Αυτό συμβαίνει είτε μέσω υπερέκφρασης κάποιων μελών της οικογένειας με ογκογόνο δράση, είτε μέσω υποέκφρασης άλλων μελών στα οποία έχει αποδοθεί ογκοκατασταλτικός ρόλος. Τέλος, καθώς οι κινάσες Rho ρυθμίζουν τη συσταλτικότητα μέσω της ακτινο-μυοσίνης και τον επανασχηματισμό του εξωκυττάριου στρώματος, φαίνεται ότι ενισχύουν τη διεισδυτική ικανότητα ενός όγκου και εμπλέκονται στη μετανάστευση των καρκινικών κυττάρων. Στην παρούσα διδακτορική διατριβή μελετήσαμε την έκφραση των γονιδίων RhoA, RhoB, RhoC, Cdc42 και Racl τόσο σε επίπεδο RNA, όσο και σε επίπεδο πρωτεΐνης, σε ασθενείς με ουροθηλιακό καρκίνωμα της ουροδόχου κύστης όλων των σταδίων διήθησης και ιστολογικών βαθμών κακοήθειας. Επίσης, με τη βοήθεια της τεχνικής των μικροσυστοιχιών, καθορίστηκε το προφίλ έκφρασης 107 γονιδίων στα οποία περιλαμβάνονται οι κινάσες Rho, οι παράγοντες ανταλλαγής νουκλεοτιδίων γουανίνης (GEFs), οι πρωτεΐνες που ενεργοποιούν GΤΡάσες (GAPs), οι αναστολείς αποδέσμευσης των νουκλεοτιδίων γουανίνης (GDIs) και αρκετά άλλα γονίδια που σχετίζονται με τις κινάσες Rho. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε υπολογιστική ανάλυση δύο σετ δεδομένων Gene Expression Omnibus (GEO) που είναι διαθέσιμα στο κοινό, προκειμένου να ανιχνευτούν διαφορές στην έκφραση των κινασών Rho μεταξύ των επιφανειακών και διηθητικών όγκων. Τέλος, προσδιορίστηκε ο βαθμός συσχέτισης των επιπέδων RNA και πρωτεΐνης των γονιδίων RhoA, RhoB, RhoC, Cdc42 και Racl στα δείγματα ουροθηλιακού καρκινώματος, καθώς και στα δείγματα φυσιολογικού ουροθηλίου με τη χρήση Spearman's Rank Correlation Test. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που προέκυψαν τα επίπεδα RNA και πρωτεΐνης RhoB ήταν σημαντικά χαμηλότερα στα δείγματα ουροθηλιακού καρκινώματος, επιβεβαιώνοντας το ρόλο του ως ογκοκατασταλτικό γονίδιο. Αντίθετα, τα επίπεδα RNA του RhoC και τα πρωτεϊνικά επίπεδα των RhoA, RhoC και Cdc42 εμφανίστηκαν σημαντικά υψηλότερα στα δείγματα ουροθηλιακού καρκινώματος. Τα υψηλά επίπεδα Cdc42 σχετίστηκαν με βραχύτερη συνολική επιβίωση των ασθενών. Από την άλλη πλευρά, αναδείχθηκε ισχυρή συσχέτιση μεταξύ των υψηλών επιπέδων RhoB με καλύτερη συνολική, αλλά και ειδική για τον καρκίνο επιβίωση. H ανάλυση των μικροσυστοιχιών ανέδειξε αυξημένη έκφραση στη πλειοψηφία των γονιδίων που σχετίζονται με τις Rho στα δείγματα ουροθηλιακού καρκινώματος. H υπολογιστική ανάλυση επιβεβαίωσε το προφίλ έκφρασης των κινασών μεταξύ των επιφανειακών όγκων, διηθητικών όγκων και φυσιολογικού ουροθηλίου. Τα ευρήματά μας σε συνδυασμό με τα περισσότερα στοιχεία στη βιβλιογραφία, υποδηλώνουν ότι η απορρύθμιση τόσο της RhoA, όσο και της RhoC κινάσης εμπλέκεται στη γένεση ενός ευρέως φάσματος καρκίνων, παρά σε ένα ιστο-ειδικό καρκινογενετικό μηχανισμό. Επιπλέον, φαίνεται ότι η υπερ-έκφραση της κινάσης RhoA αποτελεί ένα από τα μοριακά γεγονότα που οδηγούν σε υψηλόβαθμο, διηθητικό ουροθηλιακό καρκινώμα της ουροδόχου κύστης. Όσον αφορά την κινάση RhoB, φαίνεται ότι στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης διαδραματίζει ογκοκατασταλτικό ρόλο, ο οποίος αντιτίθεται στην ογκογόνο δράση των RhoA και RhoC. Παλαιότερες μελέτες που σχεδιάστηκαν με σκοπό την αξιολόγηση του προφίλ έκφρασης της RhoB σε διάφορες κακοήθειες παρήγαγαν αντιφατικά αποτελέσματα. Τα παραπάνω δεδομένα υποδηλώνουν ότι παρόλο που τα γονίδια Rho παρουσιάζουν υψηλή ομολογία μεταξύ τους, διαφορετικές Rho κινάσες εμφανίζουν διαφορετικές λειτουργίες στην καρκινογενετική διαδικασία και πιθανώς μία Rho κινάση να έχει διαφορετικούς ρόλους στην ανάπτυξη διαφορετικών όγκων. Οι Racl και Cdc42 φαίνεται ότι ενεργοποιούν τη RhoA ή/και τη RhoC συνεισφέροντας έτσι στο σχηματισμό και εξέλιξη ενός όγκου. Η δε αποσιωποίηση του Cdc42, σύμφωνα με προκαταρκτικές ενδείξεις, οδηγεί στην καταστολή του πολλαπλασιασμού των κυττάρων που έχουν προέλευση από ουροθηλιακό καρκίνωμα της ουροδόχου κύστης του ανθρώπου. Συνοψίζοντας, η παρούσα διδακτορική διατριβή έδειξε ότι τα επίπεδα RNA RhoC και τα πρωτεϊνικά επίπεδα των RhoA, RhoC και Cdc42 είναι σημαντικά υψηλότερα στο ουροθηλιακό καρκινώμα της ουροδόχου κύστης. Τα επίπεδα RNA και πρωτεΐνης του RhoB έδειξαν αντίθετο προφίλ έκφρασης, επιβεβαιώνοντας το ρόλο του ως ογκοκατασταλτικό γονίδιο. Η διασάφηση των ρυθμιστικών μηχανισμών των σηματοδοτικών μονοπατιών που μεσολαβούνται από τις Rho στους όγκους, αποτελεί αδιαμφισβήτητη μέθοδο για την ανάπτυξη νέων στοχευμένων μικρών θεραπευτικών μορίων έναντι του καρκίνου.
Φυσική περιγραφή 130 σ : πιν. ; 30 εκ.
Γλώσσα Ελληνικά
Θέμα Carcinoma
Comparative study
Kinases
RHO
Urinary bladder
Urogenital system
Urothelial
Καρκίνωμα
Κινάσες
Ουροδόχος κύστη
Ουροθηλιακό
Συκριτική μελέτη
Ημερομηνία έκδοσης 2011-07-15
Συλλογή   Σχολή/Τμήμα--Σχολή Επιστημών Υγείας--Τμήμα Ιατρικής--Διδακτορικές διατριβές
  Τύπος Εργασίας--Διδακτορικές διατριβές
Εμφανίσεις 50

Ψηφιακά τεκμήρια
No preview available

Προβολή Εγγράφου
Εμφανίσεις : 3