Your browser does not support JavaScript!

Αρχική    Η ψυχολογική επιβάρυνση των άτυπων φροντιστών ασθενών που πάσχουν από άνοια και παρακολουθούνται στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης  

Αποτελέσματα - Λεπτομέρειες

Προσθήκη στο καλάθι
[Προσθήκη στο καλάθι]
Κωδικός Πόρου 000457766
Τίτλος Η ψυχολογική επιβάρυνση των άτυπων φροντιστών ασθενών που πάσχουν από άνοια και παρακολουθούνται στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης
Άλλος τίτλος The psychological burden of informal caregivers of patients suffering from dementia and followed at the University Hospital of Heraklion Crete
Συγγραφέας Στρατάκη, Μαρία
Σύμβουλος διατριβής Τσιλιγιάννη, Ιωάννα
Μέλος κριτικής επιτροπής Ζαγανάς, Ιωάννης
Παναγιωτάκης, Συμεών
Λιναρδάκης, Μανόλης
Περίληψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Η άνοια είναι ένα κλινικό σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από συμπτώματα όπως δυσκολίες στη μνήμη, τον λόγο και άλλες γνωστικές λειτουργίες και αλλαγές στην συμπεριφορά με αποτέλεσμα δυσκολία στην απλή καθημερινότητα. Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι η πιο συνηθισμένη μορφή άνοιας, υπεύθυνη για το 60-70% των περιπτώσεων άνοιας. Με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής σε όλη την υφήλιο, ο επιπολασμός της άνοιας έχει αυξηθεί δραματικά. Συγκεκριμένα ο αριθμός των ανθρώπων παγκοσμίως που ζουν με άνοια υπολογίζεται σε 55 εκατομμύρια ανθρώπους, με πάνω από το 60% να ζει σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Η φροντίδα ενός ατόμου με άνοια απαιτεί πλήρη αφοσίωση και δέσμευση από τον φροντιστή τον οποίο συνήθως τον αναλαμβάνει αρχικά ο/η σύζυγος. Προϊόντος του χρόνου, καθώς μεγαλώνουν ηλικιακά οι σύζυγοι και αντιμετωπίζουν οι ίδιοι θέματα υγείας, συνήθως τα παιδιά τους αρχίζουν να εμπλέκονται όλο και περισσότερο στη φροντίδα του πάσχοντος μέλους της οικογένειας. Επιπλέον η σχέση του ασθενή με τον φροντιστή γίνεται όλο και περισσότερο αλληλοεξαρτώμενη καθώς σταδιακά επιδεινώνεται κλινικά ο ασθενής. Από την πλευρά του ασθενούς υπάρχει ανάγκη μακροχρόνιας φροντίδας για να έχει αξιοπρέπεια και ευημερία. Ο φροντιστής από την άλλη πλευρά οδηγείται σε ψυχολογική, σωματική και οικονομική εξουθένωση με αρνητικές συνέπειες για τον ίδιο και για τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. ΣΚΟΠΟΣ: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να ερευνήσει την ψυχολογική επιβάρυνση του άτυπου φροντιστή και πως αυτή επιδρά στην καθημερινότητα του και στην φροντίδα του μέλους της οικογένειας με άνοια. Το Κυρίο ερώτημα επομένως είναι: Ποιος είναι ο βαθμός της ψυχολογικής επιβάρυνσης των άτυπων φροντιστών ασθενών με ήπια νοητική διαταραχή και άνοια διάφορων βαθμών βαρύτητας; Για τον σκοπό αυτό θα μελετηθούν φροντιστές σε όλο το φάσμα των νοητικών διαταραχών, από το στάδιο της ηπίας νοητικής διαταραχής (όπου δεν χρειάζεται ιδιαίτερη παρέμβαση από τον φροντιστή) ως την ηπία ,μέτρια και σοβαρή άνοια. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: Ήταν μια συγχρονική μελέτη παρατήρησης, η οποία διεξήχθη στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου. Η συλλογή και καταγραφή των δεδομένων διήρκησε τρείς μήνες, από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο του 2023. Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν όλοι οι άτυποι φροντιστές ασθενών με ήπια νοητική διαταραχή ή άνοια. Είχαν επίσημη διάγνωση και παρουσίαζαν συμπτώματα, λαμβάναν θεραπεία για την άνοια και παρακολουθούνται στα Ιατρεία και στις Κλινικές της Νευρολογικής και Παθολογικής Κλινικής του ΠΑΓΝΗ. Οι ασθενείς με άνοια διέμεναν στην οικία τους και όχι σε κάποια δομή φροντίδας. Έγινε συλλογή των δημογραφικών δεδομένων, των κοινωνικών χαρακτηριστικών και στοιχείων σχετικά με την νόσο. Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκαν δυο κλινικά εργαλεία/ερωτηματολόγια : 1) η σταθμισμένη Κλίμακα Επιβάρυνσης (Zarit Burden scale), 2) η Κλίμακα DASS-21. Στην κλίμακα Επιβάρυνσης (Zarit Burden scale), αξιολογούνται τέσσερις παράγοντες επιβάρυνσης για τους φροντιστές. Συγκεκριμένα είναι η προσωπική ένταση, η ένταση του ρόλου, η διαχείριση φροντίδας και η αποστέρηση του ρόλου, η οποία έχει μεταφραστεί και στα Ελληνικά από την Παπασταύρου και συνεργάτες (2006). Έχει ζητηθεί και δοθεί άδεια χρήσης για την συγκεκριμένη μελέτη. στην Ελληνική της έκδοση. Είναι κλίμακα μέτρησης της κατάθλιψης, του άγχους και του στρες. Έχει μεταφραστεί στα Ελληνικά από τους Λυράκο και τους συνεργάτες (2011) και έχει ήδη δοθεί άδεια για τη παρούσα μελέτη. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Στην διαδικασία συλλογής των δεδομένων συμμετείχαν 100 άτυποι φροντιστές. Το 63 % ήταν γυναίκες και το 37% ήταν άνδρες. Η μέση ηλικία των φροντιστών ήταν 64,4 (± 12,0) έτη, με εύρος 35-88 έτη. Το 81% των φροντιστών ήταν έγγαμοι. Επίσης το 63% των άτυπων φροντιστών ήταν απόφοιτοι υποχρεωτικής και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και το 41%. ήταν συνταξιούχοι. Το 58% από τους άτυπους φροντιστές ήταν τα παιδιά των ασθενών και ο μέσος χρόνος φροντίδας προσέγγιζε τα 4,4 (± 3,3) χρόνια με εύρος 1- 15 έτη. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας έδειξε ότι με σοβαρά ή/και πολύ σοβαρά επίπεδα Stress βρέθηκε το 36,0% των φροντιστών, με άγχος 25,0% και με κατάθλιψη 14,0%. Επίσης με μέτρια έως σοβαρή επιβάρυνση υγείας (όπως φαίνεται από την κλίμακα Zarit) βρέθηκε το 40,0%, με ήπια έως μέτρια 23,0% και με μικρή ή και καθόλου επιβάρυνση 37,0% των άτυπων φροντιστών. H ερευνά μας ανέδειξε επίσης ότι οι γυναίκες φροντιστές φαίνεται να παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης (rho=0,270, p<0,05), άγχους (rho=0,364, p<0,05), stress (rho=0,458, p<0,05) αλλά και επιβάρυνσης της υγείας τους (rho=0,300, p<0,05), σε σχέση με τους άνδρες. Ως προς τα στάδια άνοιας των ασθενών της μελέτης, διαπιστώνονται με σημαντικά υψηλότερα μέσα επίπεδα οι φροντιστές ασθενών οι οποίοι έχουν διαγνωστεί με σοβαρή άνοια έναντι εκείνων με ήπια, στην συμπτωματολογία κατάθλιψης (18,7 έναντι 9,4, p=0,014), άγχους (15,3 έναντι 7,3, p=0,011), stress (23,7 έναντι 15,9, p=0,005) και επιβάρυνσης της υγείας (47,7 έναντι 29,2, p=0,008). Τέλος, από τη συσχέτιση μέσω πολλαπλής λογιστικής παλινδρόμησης των ήπιων-μέτριων-σοβαρών έναντι φυσιολογικών επιπέδων των Κλιμάκων DASS-21 (Κατάθλιψης, Άγχους & Stress) & Επιβάρυνσης Υγείας Zarit των άτυπων φροντιστών βρέθηκε ότι για κάθε βαθμίδα αύξησης του εκπαιδευτικού επιπέδου μειώνεται αντίστοιχα σημαντικά το odds κατά 0,30 για αυξημένη συμπτωματολογία κατάθλιψης (OR: 0,30, p<0,05) ενώ αυξάνεται κατά 7,53 για όσους φροντιστές έχουν σοβαρή-μέτρια-ήπια επιβάρυνση της υγείας (OR: 7,53, p<0,05). Στο άγχος, για κάθε βαθμίδα αύξησης του εκπαιδευτικού επιπέδου μειώνεται αντίστοιχα σημαντικά το odds κατά 0,47 για αυξημένη συμπτωματολογία άγχους (OR: 0,47, p<0,05) ενώ αυξάνεται κατά 1,59 για κάθε συνοδό νόσημα (OR: 1,59, p<0,05), κατά 2,62 για κάθε στάδιο μεταβολής της άνοιας (από ήπια σε μέτρια και σοβαρή) (OR: 2,62, p<0,05) ή κατά 4,38 για όσους φροντιστές έχουν σοβαρή-μέτρια-ήπια επιβάρυνση της υγείας (OR: 4,38, p<0,05). Στις γυναίκες φροντιστές βρέθηκε να αυξάνεται σημαντικά το odds κατά 6,44 για αυξημένη συμπτωματολογία stress (OR: 6,44, p<0,05) ή κατά 6,49 για φροντιστές συζύγους-συντρόφους (OR: 6,49, p<0,05) ή κατά 6,56 για όσους φροντιστές έχουν σοβαρή-μέτρια-ήπια επιβάρυνση της υγείας (OR: 6,56, p<0,05). Ως προς την επιβάρυνση της υγείας φροντιστών, οι γυναίκες φροντιστές βρέθηκαν με σημαντικά υψηλότερο odds κατά 2,85 για σοβαρή-μέτρια-ήπια επιβάρυνση της υγείας (OR: 2,85, p<0,05). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Κατά την παρούσα μελέτη διαπιστώθηκε ότι το βάρος της φροντίδας το επωμίζονται οι σύντροφοι των ασθενών και ακολουθούν εν συνεχεία οι κόρες και οι νύφες σε περίπτωση αδυναμίας των κυρίων φροντιστών ή απώλειας τους. Επιπροσθέτως, αναδείχθηκε ότι οι άτυποι φ ροντιστές είχαν υψηλοτέρα επίπεδα του stress έναντι της κατάθλιψης και του άγχους, ενώ η επιβάρυνση της υγείας τους βρέθηκε σε μέτρια προς χαμηλά επίπεδα. Ιδιαίτερα επιβαρυμένες βρέθηκαν οι γυναίκες με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, καθώς και οι ηλικιωμένες γυναίκες, λόγω αδυναμίας στο να ανταπεξέλθουν επαρκώς στις απαιτήσεις της φροντίδας. Στην ψυχολογική ευμάρεια των φροντιστών διαδραματίζει μεγάλο ρόλο το στάδιο της άνοιας στο οποίο υπάγεται ο ασθενής και η συνοσηρότητα, στοιχεία που συσχετίζονται άμεσα με τ ην ψυχολογική επιβάρυνση και την επιβάρυνση της υγείας των φροντιστών. Επιπλέον, οι ασθενείς έχουν περισσότερο stress όταν οι άνδρες φροντιστές έχουν κατά κύριο λόγο την ευθύνη της φροντίδας τους, προφανώς λόγω ανασφάλειας. Παράλληλα, αναδείχθηκε ότι το υψηλό μορφωτικό επίπεδο ήταν προστατευτικός παράγοντας για το άγχος και την κατάθλιψη των φροντιστών, καθώς και για την επιβάρυνση της υγείας τους. Επιλογικά, οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να συμβάλουν ενεργά με την παροχή συνεχούς εκπαίδευσης, ενημέρωσης και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης των φροντιστών καθ' όλη τη διάρκεια της φροντίδας των ανοϊκών ασθενών μέχρι το τέλος της ζωή τους.
Φυσική περιγραφή 54 σ. : πίν. σχήμ. ; 30 εκ.
Γλώσσα Ελληνικά
Ημερομηνία έκδοσης 2023-07-28
Συλλογή   Σχολή/Τμήμα--Ιατρική Σχολή--Τμήμα Ιατρικής--Μεταπτυχιακές εργασίες ειδίκευσης
  Τύπος Εργασίας--Μεταπτυχιακές εργασίες ειδίκευσης
Εμφανίσεις 356

Ψηφιακά τεκμήρια
No preview available

Κατέβασμα Εγγράφου
Προβολή Εγγράφου
Εμφανίσεις : 1