Your browser does not support JavaScript!

Αρχική    Γρηγόριος Ξενόπουλος : ένας «κλασικός» στο σύγχρονο σχολείο / Άννα-Μαρία Γεωργούση.  

Αποτελέσματα - Λεπτομέρειες

Προσθήκη στο καλάθι
[Προσθήκη στο καλάθι]
Κωδικός Πόρου 000462289
Τίτλος Γρηγόριος Ξενόπουλος : ένας «κλασικός» στο σύγχρονο σχολείο / Άννα-Μαρία Γεωργούση.
Άλλος τίτλος Grigorios Xenopoulos : a "classic" in the modern school
Συγγραφέας Γεωργούση, Άννα-Μαρία
Σύμβουλος διατριβής Ζερβού Αλεξάνδρα
Μέλος κριτικής επιτροπής Νικολουδάκη-Σουρή Ελπινίκη
Πάτσιου Βίκη
Σπαντιδάκης Ιωάννης
Μαλαφάντης Κωνσταντίνος
Καλογήρου Τζίνα
Βασιλούδη Βασιλική
Περίληψη H παρούσα μελέτη εντάσσεται στο πεδίο της διδακτικής της λογοτεχνίας και εκκινεί από τον προβληματισμό που αναφύεται τις τελευταίες δεκαετίες γύρω από την αναγκαιότητα παρουσίας κλασικών κειμένων στα σύγχρονα εκπαιδευτικά προγράμματα, προβληματισμός που απορρέει από την πεποίθηση κάποιων ότι το περιεχόμενο και η γλώσσα των έργων αυτών δεν προκαλούν το ενδιαφέρον του σημερινού μαθητή, ιδιαίτερα μάλιστα εφόσον οι αξίες και οι αντιλήψεις που προωθούν δείχνουν συχνά να αντιστρατεύονται τον λόγο περί πολιτικής ορθότητας. Όσο κι αν είναι κατανοητές οι ρίζες αυτού του προβληματισμού, γεγονός παραμένει ότι η παιδευτική λειτουργία των κλασικών έργων είναι αναντικατάστατη, αφού δε σταματούν να μας τροφοδοτούν με πρότυπα, κλίμακες αξιών, παραδείγματα ομορφιάς και να μας προσφέρουν ατελείωτες ευκαιρίες για επανερμηνεία οικείων ανθρώπινων σχέσεων και καταστάσεων, καθώς η α-χρονική τους γλώσσα μιλάει παράλληλα για το χθες και το σήμερα. Εντούτοις, η ιδιοσυστασία του σημερινού μαθητή, με τις περιορισμένες αναγνωστικές εμπειρίες, και της ηλεκτρονικής εποχής, με τα πολλαπλά ερεθίσματα, δεν μπορεί παρά να επιβάλει τη ριζική αναδιαμόρφωση του τρόπου πρόσληψης των κλασικών και την επικαιροποίηση της διδασκαλίας τους. Η επικαιροποίηση αυτή λαμβάνει καταρχάς υπόψη τη φιλοκαλία1 των νεαρών αναγνωστών, έτσι όπως διαφάνηκε από την καταγραφή των αναγνωστικών τους προτιμήσεων (με τη βοήθεια μιας αναγνωστικής έρευνας και με τη συνδρομή της 10χρονης διδακτικής εμπειρίας της γράφουσας). Λαμβάνει επίσης υπόψη και την ιστορικό-κοινωνική φυσιογνωμία του κόσμου μέσα στον οποίο διαβιούν αυτοί οι αναγνώστες. Παράλληλα, μελετά ζητήματα, όπως είναι: α) η έννοια της παιδικότητας, η οποία εμφανίζεται ριζικά αναθεωρημένη, καθώς σήμερα τα παιδιά του δυτικού κόσμου ωριμάζουν πριν την ώρα τους και εισέρχονται βιαστικά στον κόσμο των ενηλίκων β) η ανάγκη επαναπροσδιορισμού των ορίων του σχολικού λογοτεχνικού κανόνα, ο οποίος καλείται πλέον να συμπορευτεί με τις παραστάσεις, τις αγωνίες και τους προβληματισμούς του σύγχρονου κόσμου, αλλά και να διευρύνει το περιεχόμενό του με ό,τι οι ίδιοι οι μαθητές διαβάζουν και απολαμβάνουν καθημερινά ως λογοτεχνία γ) η προσέγγιση της γνώσης μέσα από μια πιο ολιστική και κριτική ματιά, με την αξιοποίηση διαθεματικών και διακειμενικών προσεγγίσεων δ) η διδακτική εκμετάλλευση της εικόνας και των Νέων τεχνολογιών, προκειμένου να ενδυναμωθεί έτσι -μέσα από τη συνανάγνωση των κειμένων- το ενδιαφέρον των μαθητών για τη λογοτεχνία. Η εκπαιδευτική χρησιμότητα που απορρέει από μια τέτοια φιλοσοφία δεν περιορίζεται ασφαλώς σε επίπεδο θεωρίας, εφόσον η εργασία επικεντρώνεται στη μελέτη και την επανανάγνωση ενός συγγραφέα του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα. Πρόκειται για τον Γρηγόριο Ξενόπουλο, έναν δημιουργό που, αν και πολλάκις στοχοποιήθηκε ως “εμπορικός”, διαθέτει παρ’ όλ’ αυτά χαρακτηριστικά που μας επιτρέπουν -μέσα από τη σκοπιά της σύγχρονης αισθητικής- να του προσδώσουμε την ιδιότητα του “κλασικού” και να τον αξιοποιήσουμε διδακτικά μέσα στη σύγχρονη τάξη. Γι’ αυτό και καταθέτουμε εδώ μια ολοκληρωμένη πρόταση διδασκαλίας του, η οποία απευθύνεται κατά κύριο λόγο σε μαθητές και εκπαιδευτικούς της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Η πρόταση αυτή, που υιοθετεί τη φιλοσοφία της επικαιροποίησης, έτσι όπως παρουσιάστηκε παραπάνω, συναπαρτίζεται από ενδεικτικές σκέψεις και ιδέες διδασκαλίας, από πέντε ολοκληρωμένα εκπαιδευτικά σενάρια (που αντιστοιχούν στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου και στις δύο πρώτες του Λυκείου) και από μια σχολική Ανθολόγηση (για το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο). Εδώ αναδεικνύονται συγκεκριμένα γνωρίσματα της τέχνης του συγγραφέα, με γνώμονα τον σημερινό αποδέκτη, το παιδί και τον έφηβο του 21ου αιώνα, έναν αναγνώστη άπειρο ουσιαστικά όσον αφορά την πράξη της λογοτεχνικής ανάγνωσης, ταυτόχρονα όμως και εξαιρετικά απαιτητικό. Έτσι, η υποδειγματική δημοτική του Ξενόπουλου, η οποία κυλάει αβίαστα, χωρίς γλωσσικά προσκόμματα και χωρίς τίποτα το περιττό, γίνεται μέσο γλωσσικής καλλιέργειας για τους μαθητές, ιδιαίτερα μάλιστα για όσους που εμφανίζουν δυσκολίες στην κατανόηση της ελληνικής. Η αφηγηματική ευχέρεια και η κινηματογραφική του γραφή, σε συνδυασμό με τις συναρπαστικές του πλοκές, αξιοποιούνται με στόχο να διαφανεί ο συναρπαστικός και ψυχαγωγικός χαρακτήρας της λογοτεχνίας, καθώς τα έργα του παραμένουν κατάλληλα για την άσκηση ενός μαθητικού κοινού στην ανάγνωση λογοτεχνίας και για τη βαθμιαία εξοικείωσή του με πιο απαιτητικά και σύνθετα επιτεύγματα. Το ανθρωποκεντρικό και ψυχογραφικό στοιχείο, από την άλλη, με τη διαχρονική τους δυναμική, καταδεικνύουν εμφατικά το γεγονός ότι τα κείμενα του Ξενόπουλου μπορούν να διαβαστούν αναπλαισιωμένα με τις εμπειρίες της δικής μας εποχής, βοηθώντας μας ταυτόχρονα να συμφιλιωθούμε με τις αδυναμίες και τα πάθη μας. Επιπλέον, η ευρυμάθεια που διέκρινε τον συγγραφέα αυτόν και η ταυτόχρονη καλλιέργεια πολλών ειδών του αφηγηματικού λόγου μας επιτρέπουν να εισάγουμε στη σχολική τάξη μια ποικιλία κειμένων, πολλά από τα οποία είναι εξαιρετικά δεκτικά σε διαθεματικές και διακειμενικές προσεγγίσεις. Τέλος, καθώς ο δημιουργός αυτός έχει επανειλημμένα διασκευαστεί για την τηλεόραση και τον κινηματογράφο και μας έχει επίσης παραδώσει ένα μεγάλο όγκο θεατρικών κειμένων, έχουμε την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουμε αυτό το υλικό στα πλαίσια μιας πιο δημιουργικής και ευφάνταστης διδασκαλίας, που θα ελκύσει το ενδιαφέρον των μαθητών, θα τους μυήσει στα μυστικά διαφορετικών αφηγηματικών γλωσσών και θα τους βοηθήσει να ανακαλύψουν κλίσεις και ταλέντα. Όλα τα παραπάνω, λοιπόν, είναι ευκαιρίες και δυνατότητες που μας προσφέρει απλόχερα η επαφή μας με το έργο του Γρηγόριου Ξενόπουλου. Αξιοποιώντας την κλασική/διαχρονική δυναμική των κειμένων του, διευρύνοντας τα όριά τους, έτσι ώστε να εναρμονιστούν με τη φιλοσοφία, τους ρυθμούς και τις απαιτήσεις της σύγχρονης εκπαιδευτικής κουλτούρας, διαμορφώνουμε αναγνώστες και δομούμε τις βάσεις για μια αναγνωστική έξη. Παράλληλα, όμως, -και αυτό είναι ίσως περισσότερο σημαντικό- μεταδίδουμε γνώσεις, αξίες και δεξιότητες απαραίτητες για τον σύγχρονο άνθρωπο και πολίτη, που παραμένει πάντα ευάλωτος απέναντι στις προκλήσεις του 21ου αιώνα.
Φυσική περιγραφή 420 σ. ; 30 εκ.
Γλώσσα Ελληνικά
Θέμα Actualisation
Childhood
Classic
Philocaly
Rereading
School literary canon
Επανανάγνωση
Επικαιροποίηση
Κλασικό
Παιδικότητα
Σχολικός λογοτεχνικός κανόνας
Φιλοκαλία
Ημερομηνία έκδοσης 2023-07-17
Συλλογή   Σχολή/Τμήμα--Σχολή Επιστημών Αγωγής--Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης--Μεταπτυχιακές εργασίες ειδίκευσης
  Τύπος Εργασίας--Διδακτορικές διατριβές
Εμφανίσεις 27

Ψηφιακά τεκμήρια
No preview available

Κατέβασμα Εγγράφου
Προβολή Εγγράφου
Εμφανίσεις : 1